Mistrz komedii Juliusz Machulski w Teatrze Powszechnym w Łodzi – 26 czerwca prapremiera Meczycha

Mistrz komedii Juliusz Machulski powraca do swojego teatralnego domu, czyli do Teatru Powszechnego w Łodzi. Tutaj, w Polskim Centrum Komedii, w piątek 26 czerwca odbędzie się prapremiera jego najnowszej sztuki „Meczycho”, którą napisał specjalnie dla łódzkiej sceny. Spektakl reżyseruje Tomasz Karolak. - Zapraszamy na kolejne prapremierowe spotkanie z twórczością jednego z najważniejszych polskich twórców, którego inteligencja i poczucie humoru kształtują nasze spojrzenie, uczą dystansu, empatii i szacunku dla odmiennego zdania. Można by nawet powiedzieć, że poprzez komedię Juliusz Machulski prowadzi z nami swego rodzaju „narodową terapię” – mówi Ewa Pilawska, dyrektorka Teatru Powszechnego i twórczyni Polskiego Centrum Komedii.

Machulski sam mówi o Ewie Pilawskiej, że jest jego teatralną „matką chrzestną”, bo dzięki niej zaczął pisać komedie dla teatru. Zaczęło się od konkursu „Komediopisanie” w 2008 roku, do udziału w którym dyrektorka Teatru Powszechnego w Łodzi zaprosiła twórcę. Machulski otrzymał wówczas nagrodę za „Next-ex”, wystawione następnie prapremierowo na scenie Teatru Powszechnego (premiera odbyła się także w Teatrze Telewizji). Potem były prapremiery kolejnych sztuk Machulskiego: „Matka brata mojego syna” (2010) i „Brancz” (2015) – obydwie miały również swoje realizacje w Teatrze Telewizji. W 2022 roku odbyła się prapremiera „smutnej” komedii „Atrament. Wczoraj. Żyrafa” (2022). „Meczycho” to piąta sztuka napisana specjalnie dla Teatru Powszechnego.

W „Meczychu" spotkanie dziadków i rodziców 18-letniej Neli (która podczas rodzinnego oglądania meczu przedstawia najbliższym Aleks - swoją partnerkę) uruchamia szereg rozmów i wątków z przeszłości... Juliusz Machulski szkicuje portret polskiej rodziny. - To moja kolejna współczesna obyczajowa komedia, w której udział biorą trzy pokolenia. A każda generacja z oczywistych powodów ma różne podejście do życia – mówi Machulski.

- Spotkanie kilku pokoleń rozbija się o wątki i schematy, które znamy z rodzinnych spotkań. Konfrontują się ze sobą odmiennie poglądy i dochodzą do głosu stereotypy. W „Meczychu” Juliusz Machulski sięga również po wątki związane z ksenofobią i homofobią, ale chyba jak nikt inny z polskich autorów potrafi naszkicować tę historię z błyskotliwością, inteligencją i poczuciem humoru - w taki sposób, że zaczynamy patrzeć na siebie i nasze słabości w innym świetle, w zupełnie inny sposób. Na tym polega siła twórczości Machulskiego, który przypomina nam, że jak tlenu potrzebujemy dystansu – zaznacza Ewa Pilawska. Sam Machulski mówi: nie pamiętam polskiej teatralnej sztuki, która próbuje zasypać historyczne traumy i ksenofobiczne uprzedzenia za pomocą komedii.

Tłem fabuły jest mecz piłki nożnej. A „piłka nożna jest najważniejszą spośród rzeczy nieważnych", jak zauważa autor, powołując się na słowa przypisywane Albertowi Camus.
– Piłka nożna jest w tym spektaklu tylko pretekstem do opowiedzenia o ludziach. To historia wielopokoleniowej rodziny, w której podczas oglądania meczu ujawniają się emocje, konflikty, uprzedzenia i miłość. Robimy przedstawienie o piłce nożnej, ale tak naprawdę jest to spektakl o nas samych – mówi reżyser Tomasz Karolak.

Prapremiera „Meczycha” to kolejny ważny punkt w realizacji wizji artystycznej Ewy Pilawskiej, która od lat podkreśla, że w sztuce nie liczy się gatunek, a jakość. Od lat tworzy laboratorium polskiej komedii, konsekwentnie podejmując ryzyko artystyczne i prezentując prapremiery polskich sztuki i budując polskie poczucie humoru w teatrze. W kontekście twórczości teatralnej i filmowej również Juliusz Machulski wiele razy podkreślał, jak ważną rolę w jego dorobku i w kulturze odgrywa komedia. „Każdy film serio można jakoś wytłumaczyć. Jeśli jest nudny – tak miało być. Jeśli coś się nie udało – to specjalnie. W komedii tak się nie da. Śmiech jest natychmiastową recenzją komedii [...]. Można umrzeć ze śmiechu, to się zdarza, ale rzadko. Znacznie częściej umiera się z braku śmiechu. Ktoś powiedział, że gdy się śmiejemy, nie możemy strzelać. Może gdyby światem rządzili widzowie komedii, nie byłoby wojen" – mówił artysta w 2023 podczas dyskusji „Dlaczego wstydzimy się komedii", która odbyła się na Małej Scenie Teatru Powszechnego w Łodzi.

Prapremierze „Meczycha” będzie towarzyszył panel dyskusyjny „Machulski dobrem narodowym? Fenomen komedii Juliusza Machulskiego”, który odbędzie się 27 czerwca o 13:00. Spotkanie stanie się okazją do rozmowy o miejscu twórczości Juliusza Machulskiego w polskiej kulturze, o fenomenie jego komedii oraz dlaczego jego teksty i filmy są uniwersalne, inspirując kolejne pokolenia twórców i niezmiennie znajdują wierną publiczność.

Dyskusję poprowadzi Wojciech Majcherek – teatrolog, krytyk teatralny, wykładowca Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie oraz wieloletni dyrektor programowy Teatru Telewizji.

W panelu udział wezmą:

• Jacek Cieślak – szef działu kultura „Rzeczpospolitej”, krytyk teatralny i filmowy, autor wywiadów z najwybitniejszymi twórcami polskiej kultury, pisarz.
• Tomasz Domagała – krytyk teatralny, teatrolog, publicysta i autor bloga „DOMAGAŁAsięKULTURY”, komentator najważniejszych zjawisk współczesnego teatru;
• Dariusz Pawłowski – dziennikarz i krytyk teatralny, wieloletni szef działu kultury „Dziennika Łódzkiego”, autor recenzji i komentarzy poświęconych życiu teatralnemu Łodzi i regionu;
• Ewa Pilawska – dyrektorka Teatru Powszechnego w Łodzi, twórczyni Polskiego Centrum Komedii, konkursu „Komediopisanie” i Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych, prezeska Unii Polskich Teatrów
• Jacek Wakar – teatrolog, krytyk teatralny, publicysta, autor książek o teatrze i aktorach, szef działu kultury PAP, współprowadzący „Nowy Tygodnik Kulturalny”;
• Janusz Wróblewski – krytyk filmowy i teatralny, wieloletni dziennikarz tygodnika „Polityka”, autor licznych publikacji poświęconych polskiemu kinu i teatrowi;

Spektakl „Meczycho” prezentowany jest na scenie tymczasowej Teatru Powszechnego w Łodzi (Pieter Smit, ul. Nowogrodzka 2b w Łodzi) w czasie realizacji inwestycji infrastrukturalnej „Teatr Powszechny w Łodzi – Europejskie Centrum Komedii i Edukacji Teatralnej”. Prapremiera odbędzie się 26 czerwca. Kolejne przedstawienia: 27, 28, 30 czerwca, 2, 3, 4 i 5 lipca oraz w nowym sezonie. 

Juliusz Machulski
"Meczycho"
Reżyseria: Tomasz Karolak
Scenografia: Wojciech Stefaniak
Kostiumy: Anna Poniewierska
Choreografia: Maciej Zakliczyński 
Muzyka: Dominik Strycharski
Obsada: Karolina Kleniewska/Aleksandra Bogulewska, Karolina Łukaszewicz, Paulina Nadel, Zofia Plewińska, Artur Zawadzki, Dymitr Hołówko, Filip Jacak

Prapremiera „Meczycha” oraz panel dyskusyjny „Machulski dobrem narodowym?” kończą XXXII Międzynarodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych.

• XXXII edycja Festiwalu odbywa się pod honorowym patronatem Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Małgorzaty Kidawy-Błońskiej oraz Prezydent Miasta Łodzi Hanny Zdanowskiej
• XXXII Festiwal współfinansowany jest ze środków Miasta Łodzi oraz dofinansowany
  ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w programie „Teatr 2026”
• Partnerem Strategicznym XXXII Festiwalu jest Expo-Łódź